Geen klimaatplan mogelijk zonder de bouwsector

Debat rond ecologische impact van de bouwsector op openingsdag Batibouw

Hoe groot is de ecologische impact van de bouwsector en wat moet de bouwsector doen om dit tegen te gaan? Een prangende en meer dan ooit actuele vraag waarover zes autoriteiten uit de bouwsector zullen debatteren op de openingsdag van Batibouw. Met onder meer Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck en Marc Dillen, directeur-generaal van de Vlaamse Confederatie Bouw hebben Batibouw en organisator architectura.be enkele klinkende namen kunnen strikken voor dit debat.

Niet het autoverkeer, niet de talloze (onnodige) vliegreizen, maar wel onze woningen zijn - op de internationale scheepvaart na - de grootste uitstoter van CO² in ons land. Bovendien heeft de bouwsector ook een kwalijke reputatie als het gaat over het opsouperen van zowel de vrije ruimte als de grondstoffen die nadien als afgedankte bouwmaterialen een enorme afvalberg vormen. 

Gebouwen staan in voor meer dan 20 % van de totale CO²-uitstoot, zelfs 40% als we industrie en productie van energie niet meetellen. De bouwsector is verantwoordelijk voor 60% van het afval en voor 25 % van het vrachtvervoer. Met andere woorden: er is geen klimaatplan mogelijk zonder de bouwsector”, aldus Marc Dillen.

Voor Leo Van Broeck is het ook dringend tijd voor actie. Wat dat betreft, spreekt zijn initiatief om op vraag van Anuna De Wever een klimaatpanel samen te stellen boekdelen. Rode draad doorheen het discours van Leo Van Broeck is dat de discussie niet mag herleid worden tot een pure energiekwestie. Voor de Bouwmeester vormt een betere ruimtelijke ordening dé sleutel voor de klimaatuitdaging. “Ons klimaatprobleem gaat niet in de eerste plaats over CO2 of energie, maar over ruimtelijke ordening. Klimaat en ruimtelijke ordening moeten dringend gekoppeld worden. Steden én dorpen moeten naar dichtheden van zowat honderd woningen per hectare. Vlaanderen kan nooit zijn klimaatdoelstellingen halen als er niet dringend ingezet wordt op meer stad én meer dorp.

Dat het zo slecht gesteld is met onze ruimtelijke ordening heeft volgens Leo van Broeck alles te maken met onze lintbebouwing en zeker ook met het verkavelen op auto-afhankelijke plaatsen wat problematisch is voor de vrije ruimte en zeker voor de mobiltieit. Een gegeven waar ook  projectontwikkelaars zich bewust van geraken. Zij zijn lange tijd deel van de oorzaak geweest, kunnen zij nu ook deel van de oplossing worden? Kristoff De Winne, manager Corporate Office bij buurtontwikkelaar Matexi, meent van wel. “Leven we in een wereld om te bouwen of bouwen we aan een wereld om in te leven? Duurzaamheid heeft alles te maken met de lange termijn. Als we streven naar een duurzame toekomst zijn de zorg voor de planeet én de zorg voor onze samenleving essentieel.

De ecologische impact van de bouwsector heeft niet alleen te maken met het energieverbruik en het ruimtebeslag, maar zeker ook met de manier waarop we omgaan met materialen en grondstoffen. Volgens  Catherine De Wolf, wetenschapster bij Ecole Polytecnique Fédérale de Lausanne (EPFL), moet daar dringend paal en perk aan gesteld worden. “De bouwsector produceert een derde van alle afval in Europa en is verantwoordelijk is voor meer dan een derde van onze broeikasgassen wereldwijd. Het is dus hoogtijd om over te schakelen van een lineaire naar een circulaire economie waarbij bouwafval grondstof wordt."

De overgang van een lineaire naar een circulaire economie vormt zeker ook voor de fabrikanten van bouwmaterialen een belangrijke uitdaging. “Daar zijn we ons van bewust”, zegt Frank van Hove, managing director van Foamglas Benelux en voorzitter van BMP/PMC, de federatie van Belgische bouwmaterialenproducenten. “De bouw zit voor een moeilijke challenge: meer kwalitatieve woningen en gebouwen op minder grondoppervlakte en met minder grondstoffen, minder energie, … Duurzaamheid en kwaliteit worden zo nieuwe concurrentiegegevens in de bouw die aanleiding geven tot innovatie, waaraan de bouwmaterialenproducenten actief deelnemen, maar vaak te veel  onder de radar.”

Zesde panellid is Wim Boydens, docent aan de UGent en CSTO van studiebureau Boydens. Hoewel zijn focus ligt op energie, bekijkt hij de problematiek toch vooral in een breed perspectief en vindt hij dat we lessen moeten trekken uit het verleden. “Enkel wat reeds telbaar is in rekening brengen leidt niet tot de volledige weergave van duurzame waarden in het bouwproces. Wigwams en iglo's zijn primitieve toonvoorbeelden van omgevingsevenwichtige menselijke huisvesting. Vandaag staan we materiaaltechnologisch immens veel verder, maar wel met een disproportioneel gegroeide invloed van de mens op de leefomgeving. Intelligentie en kennis draagt verantwoordelijkheid, maar nog dient wijsheid dit in goede banen te leiden.

Interactie met het publiek

Omdat ecologische impact zo’n ruim begrip is, zal het debat opgesplitst worden in drie grote delen: ruimte, energie en materialen. Bij elk thema krijgt het publiek de kans om interactief aan het debat deel te nemen. Via de smartphone kan iedereen zijn mening geven over een aantal stellingen en zelf ook vragen stellen aan de panelleden.  

Apart Nederlands en Franstalig panelgesprek

Er staat zowel een Nederlandstalig als een Franstalig panelgesprek op het programma. Voor het Nederlandstalig debat zijn de panelleden Leo Van Broeck, Marc Dillen,  Kristoff De Winne, Wim Boydens, Catherine De Wolf en Frank Vanhove. Moderator is Rik Neven, zaakvoerder van Redactiebureau Palindroom en architectura.be.

Het Franstalig debat dat dadelijk na het Nederlandstalig debat plaatsvindt zal in goede banen geleid worden door Philippe Selke, Franstalig hoofdredacteur van architectura.be. Panelleden zijn  Catherine De Wolf (wetenschapster bij Ecole Polytecnique Fédérale de Lausanne), Jean-Christophe Vanderhaeghen (directeur-generaal Confédération Construction Bruxelles), Aubry Lefebvre (gedelegeerd bestuurder Thomas & Piron), Bruno Brusch (verantwoordelijke energie bureau Greisch) en David Roulin (CEO Art & Build).

Praktisch 

Plaats: Conferentieruimte Paleis 5 Batibouw
Datum: donderdag 21 februari 2019
Timing:

14.00: Nederlandstalig debat

15.30: Franstalig debat

Meer info: Redactiebureau Palindroom, info@palindroom.be, 011 56 19 50

Het hele programma van seminarie, infosessies en debatten op BATIBOUW 2019 vindt u hier. 

Over BATIBOUW 2020

Praktische informatie

Plaats: Brussels Expo – Belgiëplein 1 – 1020 Brussel

Openingsuren en dagen:

Van zaterdag 29 februari tot en met zondag 8 maart 2020. 

Dagelijks open van 10u tot 18u30. 

Over FISA

Fisa maakt deel uit van de DEFICOM-group, die actief is in de communicatie-, media en ontspanningssector. De groep FISA is gespecialiseerd in het organiseren van grote nationale beurzen en evenementen. Het is de missie van FISA om haar bezoekers beleving te brengen voor de vijf zintuigen. FISA is in 2003 gestart met de aankoop van de bekende bouwbeurs BATIBOUW en heeft daarna geleidelijk haar aanbod uitgebreid met de beurzen Cocoon, het Voedingssalon, het Vakantiesalon en het networkingevenement Topontmoetingen. Jaarlijks trekken de FISA-beurzen in totaal zo’n 2.700 exposanten en 700.000 bezoekers naar Brussels Expo.

BATIBOUW 2020
Brussels Expo
Belgiëplein 1
1020 Brussel